Дэлхий даяар цөлжилт, газрын доройтолд өртсөн нутаг орныг сэргээх, нэмж доройтохоос сэргийлэхэд чиглэсэн НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх тухай конвенцын талуудын 17 дугаар бага хурал (COP17) ирэх наймдугаар сарын 17-28-ны өдрүүдэд Улаанбаатар хотод зохион байгуулагдана. Уг арга хэмжээг угтан НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөрийн “Уур амьсгалын Амлалт-2” төслийн дэмжлэгтэйгээр Монгол Улсын Их Сургууль “COP17” загвар хуралдааныг зохион байгуулж байна.

Ардчиллын төлөөх намууд тусдаа байхдаа 1992-1996 оны хооронд, АН-ыг байгуулснаас хойш 2012-2016 оны хооронд, түүхэндээ хоёр удаа УИХ-ын сонгуульд ялж, засгийн эрхийг барьж байв.

Улс төрийн намууд дотооддоо нэлээд хөдөлгөөн хийж эхэллээ.  Дээд шүүхээс МАН-ын даргаар Н.Учрал,  АН-ын даргаар О.Цогтгэрэлийг баталгаажуулсан.  Нэмээд намуудын шинэчилсэн дүрмийг баталсан. 

48 хүний нэрийг танилцуулж байв.  Энэ жагсаалтаас 18 хүн гишүүн болсон.   УИХ-ын гишүүн  Г.Лувсанжамц, М.Энхцэцэг, Ч.Анар, О.Саранчулуун, Д.Рэгдэл, Д.Ганмаа, С.Эрдэнэбат, М.Мандхай, Д.Энхтүвшин, Б.Уянга, Ж.Галбадрах, А.Ариунзаяа, Б.Баярбаатар, Б.Хэрлэн, Д.Бум-Очир, О.Номинчимэг, С.Зулпхар, Х.Баасанжаргал гэсэн гишүүдтэй болсон. 

Засгийн газраас өнгөрсөн оны арванхоёрдугаар сарын 18-нд Төрийн өмчийн зарим компанийн хувьцааг 2026-2028 онд биржээр олон нийтэд нээлттэй худалдах, төрийн өмчийг хувьчлах, өөрчлөх байгуулах үндсэн чиглэл батлах тухай УИХ-ын тогтоолын төслийг УИХ-д өргөн мэдүүлсэн. Уг төслийг УИХ-ын чуулганаар хэлэлцээд эхэлсэн.

“…Бухан бярууны зовлонг бух ойлгодоггүй” гэдэг үг бий. Хэн нэгний асуудлыг хүн бүхэн мэдэхгүй л гэсэн үг. Үүний нэг жишээг сүүлийн жилүүдэд байнга яригдаж байгаа Үндэсний баялгийн сантай холбоотойгоор тайлбарлаж болох юм. Нэг талд олон нийт, Засгийн газар, нөгөө талд баялаг эзэмшигчид буюу хувийн хэвшил гараад хэдэн жил “үзэлцэж” байна

Харин “М-Си-Эс" группийн захирлуудын зөвлөлийн дарга, тухайн үед “Энержи ресурс” ХХК-ийн ТУЗ-ийн дарга байсан Ж.Оджаргал 2025 оны гуравдугаар сарын 24-нд Ерөнхий сайдын дэргэдэх Эдийн засгийн хөгжлийн зөвлөл хуралдаанд оролцох үеэрээ “…Засгийн газартай зөрчилдөөд байгаа юм байхгүй. Үндэсний баялгийн сангийн хуулийг бүрэн дэмжиж байгаа. “Энержи ресурс” 2008 онд Засгийн газартай гэрээ хийсэн. Тавантолгойн ордын зургаан лицензийнхээ тавыг нь төрдөө өгчихсөн. УИХ батлах ёстой байсан эсэхийг хэлэх субьект бид биш" хэмээсэн байдаг.

АН-д бүтцийн өөрчлөлт явагдана. Ийм зураглалыг АН-ынхан гаргаад “хувийн бэлтгэл”-ээ базаацгаагаад эхэлжээ.

Монгол улсын Ерөнхий сайд Г.Занданшатар Хойд бүсийн Хавдрын оношилгоо, эмчилгээний дэд төвийн нээлтэд оролцлоо.

Уулсын оройгоор манан будантаж, үзэсгэлэнт байгаль, хязгаар нь үл мэдэгдэгдэх далайгаар хүрээлэгдэн орших энэ хот бол ОХУ-ын Владивосток юм. Тус хот нь ОХУ-ын Алс Дорнодын өмнөд хэсэгт, Япон тэнгисийн эрэгт байрладаг боомт хот. Владивосток хот нь Алс Дорнодын эдийн засгийн томоохон төв бөгөөд Приморскийн хязгаарын хотуудыг хөдөлмөр, санхүү, үйлдвэрлэлийн нөөцийн төвлөрлөөр тэргүүлдэг. Мөн хотын эдийн засаг нь аж үйлдвэр, худалдаа, үйлчилгээ, тээвэр, харилцаа холбоо, барилга, хөдөө аж ахуй, эрчим хүч, хий, усан хангамж зэрэг салбаруудаас бүрддэг. Тэгвэл ОХУ-ын Владивосток хотноо энэ сарын 3-6-ны өдрүүдэд “Алс Дорнод-Энхтайван, хөгжил цэцэглэлтийн төлөөх хамтын ажиллагаа” сэдвийн дор зохион байгуулсан Дорнын эдийн засгийн X чуулга уулзалтад Монгол Улсын Ерөнхий сайд Г.Занданшатар оролцсон юм.

Ийм л алдаанаас болж бид дандаа Засгийн газраа унагаж ирсэн. Энэ дээр стратегийн ордын хэлцэлтэй холбоотой, олон олон асуудалтай холбоотой бүх асуудал нэгдэж байгаа гэдэг үнэн. 

Ерөнхий сайд Г.Занданшатар “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Баяжуулах үйлдвэрийн Хам баяжуулалтын 2 ба 3 дугаар секцийн өргөтгөлийг ашиглалтад хүлээн авах үйл ажиллагаанд оролцлоо.

Нүүрсний хулгайд олон улстөрч, хэдэн зуун төрийн албан тушаалтан, нэр бүхий хэд хэдэн компанийнхан холбогдож, ажлын хэсгийнхэн 70 гаруй эрүүгийн хэрэг үүсгэж шалгасан. Улмаар хэргүүдийг шүүхэд шилжүүлсэн. Харин шүүхээс тэдгээр хэргийг ямар “хариу”-тай дуусгасныг бид бүгдээрээ мэднэ.

Тавантолгой нүүрсний бүлэг ордын хайгуулд манай ард түмэн 50 жилийн турш ямар их хөрөнгө хүч зарсан, тэрхүү орд хэрхэн хувьд очиж хэд дамжсан, стратегийн орд гэгч ойлголт хуульд хэрхэн орж, хэн хэн ямар байр суурьтай байсан, Засгийн газар энэхүү ордыг буцаан авах талаар ямар алхам хийсэн, яагаад УИХ-аар хэлэлцүүлээгүй, эдүгээ энэхүү ордын Ухаахудагийн хэсгийн олборлолт, орлого, татвар төлөлт ямар байгаа болон энэхүү үйл явдлын талаарх “Энержи ресурс” компанийн байр суурь, эдийн засгийн үр өгөөжийн талаарх хөндлөнгийн шинжээчийн дүгнэлт зэрэг яригдаж буй олон асуултад хариулт өгөх баримтууд энд бий. Монгол төрийн шийдвэр Монгол хүний төлөө байх ёстой.

Угтаа,  “…Баялгийн сан” хэмээх сэдэвтэй хаврын улс төр хахир өвлөөр л эхэлсэн. 2025 оны төсвийг ийш тийш болгосон. Улмаар цаг үеийн бүхий л сэдвийг улстөржүүлэн хөндөж хөдөлгөсөөр ирсэн. Учир нь, стратегийн томоохон орд эзэмшигч компаниуд “…Ордоо Баялгийн санд дээрэмдүүлэхгүй” хэмээн эсэргүүцсэн. Нэр бүхий улстөрчидтэй нийлээд хаврын улс төрийг өрдөж ирсэн.